{"id":44,"date":"2020-03-07T20:31:34","date_gmt":"2020-03-07T20:31:34","guid":{"rendered":"http:\/\/www.krystynaberki.com\/?p=44"},"modified":"2026-05-19T16:42:20","modified_gmt":"2026-05-19T16:42:20","slug":"po-stracie-zebow-podobno-wieksza-swoboda-jezyka-s-j-lec","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.krystynaberki.com\/index.php\/2020\/03\/07\/po-stracie-zebow-podobno-wieksza-swoboda-jezyka-s-j-lec\/","title":{"rendered":",,Po stracie z\u0119b\u00f3w podobno wi\u0119ksza swoboda j\u0119zyka\u2019\u2019. S.J.Lec"},"content":{"rendered":"\r\n<figure class=\"wp-block-audio\">\r\n<audio class=\"wp-audio-shortcode\" id=\"audio-44-1\" preload=\"none\" style=\"width: 100%;\" controls=\"controls\"><source type=\"audio\/mpeg\" src=\"https:\/\/www.krystynaberki.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Po-stracie-zebow.mp3?_=1\" \/><a href=\"https:\/\/www.krystynaberki.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Po-stracie-zebow.mp3\">https:\/\/www.krystynaberki.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Po-stracie-zebow.mp3<\/a><\/audio>\r\n<br \/>\r\n<figcaption>Poprawna wymowa a brak uz\u0119bienia<\/figcaption>\r\n<\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie zgadzam si\u0119 z twierdzeniem Leca. A dlaczego, postaram si\u0119 wyt\u0142umaczy\u0107, jak zwykle na swoim przyk\u0142adzie.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po kilkunastu latach od zako\u0144czenia swej edukacji na poziomie szko\u0142y wy\u017cszej postanowi\u0142am, \u017ce wr\u00f3c\u0119 na studia. Tym razem wyb\u00f3r pad\u0142 na Krak\u00f3w i na studia podyplomowe na kierunku nauczanie j\u0119zyka polskiego jako obcego i drugiego. Mo\u017cecie zapyta\u0107, po co mi to? Przecie\u017c mam ju\u017c wieloletni\u0105 praktyk\u0119 w nauczaniu j\u0119zyka polskiego. Tak, to prawda. Jednak ucz\u0105c osoby, kt\u00f3re nie maj\u0105 jakichkolwiek korzeni j\u0119zykowych, bezpo\u015bredniej styczno\u015bci na co dzie\u0144 z j\u0119zykiem polskim, postanowi\u0142am podszkoli\u0107 si\u0119 w\u0142a\u015bnie w materii nauczania polskiego jako obcego.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ucz\u0105c w szkole podstawowej z polskim j\u0119zykiem nauczania jest \u0142atwiej. Cho\u0107 w ostatnim czasie tworzy\u0142am s\u0142owniczki czesko-polskie, gwarowo- literackie po to, by dzieci rozumia\u0142y, co si\u0119 do nich m\u00f3wi. J\u0119zyk ewaluuje, przeobra\u017ca si\u0119 ze wzgl\u0119du na asymilacj\u0119 i nap\u0142ywaj\u0105ce do nas z ka\u017cdej strony zapo\u017cyczenia.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Odchodz\u0105c ze szko\u0142y, w kt\u00f3rej uczy\u0142am nie tylko gramatyki, stylistyki, ale oczywi\u015bcie te\u017c literatury, postanowi\u0142am zabra\u0107 si\u0119 za podstawy j\u0119zyka. By w spos\u00f3b kreatywny, nie robi\u0105c z zaj\u0119\u0107 wyk\u0142adu, spr\u00f3bowa\u0107 pokaza\u0107, \u017ce j\u0119zyk polski jest \u0142adny, cho\u0107 niekoniecznie \u0142atwy, jak to si\u0119 czasem Czechom wydaje.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podczas studi\u00f3w w Krakowie nie mog\u0142o zabrakn\u0105\u0107 zaj\u0119\u0107 z fonetyki j\u0119zyka polskiego. W trakcie wyk\u0142ad\u00f3w i \u0107wicze\u0144 wraca\u0142am my\u015blami do swej pracy magisterskiej na temat gwary zachodnio-cieszy\u0144skiej i transkrypcji fonetycznej, kt\u00f3r\u0105 tak bardzo lubi\u0142am. Podej\u015bcie praktyczne bardzo mi u\u0142atwi\u0142o zrozumienie r\u00f3\u017cnic w zr\u00f3\u017cnicowanej wymowie gwarowej.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przygotowuj\u0105c si\u0119 do egzaminu, w kt\u00f3rym nieodzown\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 by\u0142o teoretyczne opanowanie cech g\u0142osek, nasz aparat mowy jak zwykle okaza\u0142 si\u0119 nieodzownym pomocnikiem. Jednak dopiero, gdy w grudniu z\u0142ama\u0142 mi si\u0119 przedni z\u0105b, tzw. jedynka, do\u015bwiadczy\u0142am w pe\u0142ni, \u017ce\u00a0<em>w<\/em>\u00a0i\u00a0<em>f\u00a0<\/em>s\u0105 g\u0142oskami przednioj\u0119zykowo z\u0119bowymi i wymawiaj\u0105c je nie napotykaj\u0105c oporu w postaci pe\u0142nego uz\u0119bienia, brzmi\u0105 zupe\u0142nie inaczej\ud83d\ude09<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1224\" src=\"https:\/\/www.krystynaberki.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/603396_217588688392365_1496755225_n.jpg\" alt=\"\" width=\"263\" height=\"431\" srcset=\"https:\/\/www.krystynaberki.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/603396_217588688392365_1496755225_n.jpg 586w, https:\/\/www.krystynaberki.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/603396_217588688392365_1496755225_n-183x300.jpg 183w, https:\/\/www.krystynaberki.com\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/603396_217588688392365_1496755225_n-37x60.jpg 37w\" sizes=\"auto, (max-width: 263px) 100vw, 263px\" \/><\/figure>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zmiana ta u\u015bwiadomi\u0142a mi dobitnie, \u017ce nauczyciel jakiegokolwiek j\u0119zyka powinien by\u0107 dla innych wzorem. Niby nikomu to nie przeszkadza, jak kto\u015b wygl\u0105da, ale to, co m\u00f3wi i w jaki spos\u00f3b si\u0119 wyra\u017ca, oczywi\u015bcie stwarza r\u00f3\u017cnice.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dzi\u0119ki mej super-dentystce Sylwii mog\u0142am powr\u00f3ci\u0107 do lekcji i do nauki trudnej wymowy mych czeskich uczni\u00f3w. Bo niby j\u0119zyk podobny, z grupy s\u0142owia\u0144skiej. Ale przecie\u017c nikt ze mn\u0105 nie b\u0119dzie polemizowa\u0142, \u017ce gdy powiemy komu\u015b\u00a0<em>prosi\u0119<\/em>\u00a0zamiast\u00a0<em>prosz\u0119<\/em>, powstanie \u015bmieszna a mo\u017ce nawet tragikomiczna sytuacja.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wykorzystuj\u0105c wpadki j\u0119zykowe z mych lekcji wzi\u0119\u0142am udzia\u0142 w konkursie Szko\u0142y J\u0119zyka Polskiego Glossa. Opisa\u0142am sytuacj\u0119 pewnej pani piel\u0119gniarki, kt\u00f3ra dopiero po paru lekcjach odwa\u017cy\u0142a si\u0119 powiedzie\u0107 do pacjentki po polsku. Pro\u015bba w zamy\u015ble by\u0142a prosta: prosz\u0119 poczeka\u0107 na korytarzu. A \u017ce zapami\u0119ta\u0142a tylko pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zdania dodaj\u0105c do niego ,,w korycie\u2019\u2019, nie trudno si\u0119 domy\u015bli\u0107, \u017ce \u015bmiechu podczas lekcji by\u0142o co nie miara. Pomimo to cel zosta\u0142 osi\u0105gni\u0119ty, pacjentka czeka\u0142a tam, gdzie mia\u0142a. Wygra\u0142am ksi\u0105\u017ck\u0119 pt.\u00a0<em>Fonetyka, polski w praktyce<\/em>, kt\u00f3ra u\u0142atwi\u0142a mi przygotowania do egzaminu, kt\u00f3ry nomen omen zda\u0142am. Jednak wydaje mi si\u0119, \u017ce bardziej ni\u017c teoria, osobom, kt\u00f3re chc\u0105 poprawnie si\u0119 wypowiada\u0107, a przede wszystkim porozumiewa\u0107, najbardziej pomo\u017ce nauczyciel, oczywi\u015bcie z w\u0142asnymi z\u0119bami w roli g\u0142\u00f3wnej.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Do dzi\u015b nie zapomn\u0119 my\u015bli, kt\u00f3ra przemkn\u0119\u0142a mi w g\u0142owie, gdy nagrywa\u0142am rozmow\u0119 telefoniczn\u0105 do radia. Ju\u017c na ko\u0144cu j\u0119zyka mia\u0142am: niech Pan wyjmie cukierek z buzi. Przypominaj\u0105c sobie o wieku mego respondenta, etyka zawodowa i pewien rodzaj empatii zatka\u0142a mi ucho i zamkn\u0119\u0142a mi usta, bowiem nikt nie chce us\u0142ysze\u0107, \u017ce m\u00f3wi niewyra\u017anie w wyniku utraty szcz\u0119ki.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zatem transformuj\u0105c maksym\u0119 Leca, m\u00f3wmy wyra\u017anie na ile nam j\u0119zyk i z\u0119by pozwol\u0105.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&nbsp;<\/p>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nie zgadzam si\u0119 z twierdzeniem Leca. A dlaczego, postaram si\u0119 wyt\u0142umaczy\u0107, jak zwykle na swoim przyk\u0142adzie. Po kilkunastu latach od zako\u0144czenia swej edukacji na poziomie szko\u0142y wy\u017cszej postanowi\u0142am, \u017ce wr\u00f3c\u0119 na studia. Tym razem wyb\u00f3r pad\u0142 na Krak\u00f3w i na studia podyplomowe na kierunku nauczanie j\u0119zyka polskiego jako obcego i drugiego. Mo\u017cecie zapyta\u0107, po co &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":45,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"_crdt_document":"","footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-44","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.krystynaberki.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.krystynaberki.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.krystynaberki.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.krystynaberki.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.krystynaberki.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.krystynaberki.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1928,"href":"https:\/\/www.krystynaberki.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44\/revisions\/1928"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.krystynaberki.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/45"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.krystynaberki.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.krystynaberki.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.krystynaberki.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}